ZEYTİNYAĞLI BAKLA

     Taze bakla, baharın müjdecilerinden. Mevsimi son derece kısa olan bir sebze. Tezgahlarda boy gösterir önce, havaların ısınmaya başlamasıyla hemen iç bakla olur ve sonra pazardan yok oluverir. 

     Ege'de bakla, bol zeytinyağı ve taze soğanla pişirilir. Dereotu olmazsa olmazıdır baklanın. Enginar ile baklanın uyumu ise müthiştir. İç bakladan yapılan salatası, favası harika olsa da, bence filizlerinden yapılan salatanın lezzeti hepsinin üstündedir. Diğer tarifleri başka bir zamana bırakıp bizim evde en çok pişen şekli ile başlayalım.:))

      

     ZEYTİNYAĞLI BAKLA

     500 gram bakla
     1 tane kuru soğan (veya 4-5 adet taze soğan)
     yarım çay bardağı zeytinyağı
     1 limon suyu
     1 adet kesme şeker
     2 çorba kaşığı un
     yarım demet dereotu
     bi tutam tuz

     1- Derince bir kaba yaklaşık iki litre su koyun. İçine limon suyunu ve unu ekleyip karıştırın.

     2- Baklaları iyice yıkayın, kılçıkları varsa ayıklayın. İstediğiniz büyüklükte keserek bu suya atın.

     3- Yayvan bir tencereye soğanı doğrayın. (İsterseniz taze soğan da kullanabilirsiniz.)

     4- Soğanı yağ ile hafifçe sarartıp, baklaları tencereye alın. Bir iki dakika kavurun.

     5- Şekeri, tuzu ve unlu sudan bir bardak alıp tencereye ilave edin. Harlı ateşte bir taşım kaynatın.

     6- Büyük bir parça yağlı kağıt kesin. Su ile ıslatıp tencerenin üzerine serin, kapağı kapatın.

     7- Altını kısın ve kısık ateşte 45-50 dakika  pişirin. Soğuyana kadar kapağını açmayın.

     8- Servisten hemen önce üzerine ince doğradığınız dereotunu serpin.

   

KEREVİZ YAPRAĞI YEMEĞİ

   

     Kereviz, bizim evde sevilen bir sebzedir. En çok sevdiğimiz hali ise, zeytinyağlı portakallı yemeğidir. Eşim bahçede kalan son iki kerevizi getirdi. Hemen portakallı kereviz yapmak üzere mutfağa geçtim. Fakat kerevizlerin kökleri küçük, yaprakları çok fazla idi. Bu kadar kereviz yaprağı ile ne yapacağımı düşünürken; Gürcü bir tanıdığımın bahsettiği, kereviz yaprağından yapılan yemek geldi aklıma ve denemeye karar verdim. İnanılmaz bir lezzet çıktı ortaya.

     KEREVİZ YAPRAĞI YEMEĞİ

     2-3 adet kerevizin yaprakları

     1 kuru soğan

     4 çorba kaşığı zeytinyağı

     2 çorba kaşığı pirinç veya bulgur

     1-2 diş sarımsak

     bi tutam tuz

     1- Kereviz yapraklarını yıkayın ve ince ince doğrayın.

     2- Kuru soğanı yemeklik doğrayın ve zeytinyağı ile hafifçe kavurun.

     3- Kereviz yapraklarını ekleyin, bir iki dakika karıştırarak kavurmaya devam edin.

     4- Bir çay bardağı su, pirinç (bulgur) ve tuz ekleyin. Kısık ateşte pişmeye bırakın.

     5- Yapraklar yumuşayıp pirinçler uzadığında dövülmüş sarımsak ekleyin. Karıştırıp ocağı kapatın.

     6- Ilık veya soğuk olarak servis edin.

SARMAŞIK OTU SALATASI

     Sarmaşık otu, baharın ilk müjdeleyen otlardan biridir Ege'de. Kendisi kuşkonmazın yabanisidir. Genellikle dikenli çalı diplerinde olur ve doğadan toplamak biraz zordur. 

     Sarmaşığı ya çok seversiniz ya da hiç sevmezsiniz. Kendine özgü hafif acımsı, değişik bir lezzeti vardır ve mevsimi son derece kısadır. Bu otun acı sarmaşık ve tatlı sarmaşık olarak isimlendirilen iki ayrı cinsi vardır. Acı sarmaşığın uçları daha ince, uzun ve kıvrıktır ki isminden de anlaşılacağı gibi, bir hayli acıdır. Tatlı sarmaşığın ise; ucu küt ve kısadır, kuşkonmaza benzer ama daha incedir. 

     Bazı yörelerde tilkişen ismiyle de bilinen sarmaşık, haşlanıp salata olarak tüketilebilse de, en güzel hali yumurtalı kavurmasıdır.. Sade olarak, soğanla veya sarımsakla kavrulup üzerine yumurta kırılır. Bazen, kavurma işlemi sırasında ıspanak yaprağı da eklenir ki, bu acı sarmaşığın acımsı lezzetini biraz hafifletir. Ben genellikle bir demet tatlı, bir demet acı alır ve ikisini karışık yaparım. 

     Sarmaşık fazla acı olmaması için, elle ayıklanmalıdır. En uçtan başlanarak kıra kıra ayıklanır, sert kısma gelindiğinde sapı atılır. Bir de pişme sırasında metal kaşık kesinlikle kullanılmamalı ve çok fazla karıştırılmamalıdır. Bunlara dikkat ederseniz lezzetine inanamazsınız.
     Ben sarmaşık salatasına da bayılıyorum. Hele yanında ekşi maya, tam buğday unu ile yapılmış köy ekmeği varsa başka hiç bir şeye gerek kalmıyor.

 
     SARMAŞIK OTU SALATASI

     1 demet sarmaşık otu
     yarım limon suyu
     yarım çay bardağı sızma zeytinyağı
     bi tutam tuz

     1- Sarmaşığı filiz kısmından başlayarak elle ayıklayın. Sert kısma gelince sapını atın.

     2- Kaynayan tuzlu suda hafifçe yumuşayana kadar haşlayın.

     3- Servis tabağına alın. Üzerine 1-2 kaşık haşlama suyundan ekleyin.

     4- Zeytinyağı, limon suyu ve tuz ile sos hazırlayın.

     5- Sosu ilave edip ılık servis yapın.

     (Sofraya oturmadan hemen önce zeytinyağı, limon ilave edin.Yoksa rengi hemen bozuluyor.)

           


                  

                  Acı sarmaşık

FIRINDA KREMALI BROKOLİ

     Kış aylarının vazgeçilmez sebzelerinden biri brokoli. Salatası, yemeği, çorbası yapılan,  hatta çiğ olarak tüketilen brokoli, bizim evde de seviliyor. En sevilen halini sorarsanız, fırında kremalı ve kaşarlı olarak yapılanı. Bu şekilde hazırlandığında, et veya tavuk yemeklerinin yanında sunabileceğiniz harika bir garnitür oluyor. Yapılışı son derece basit; brokoli tuzlu suda hafifçe haşlayıp fırın tepsisine alınıyor. Üzerine krema gezdirip yaklaşık yarım saat daha fırında pişiriliyor. En son rendelenmiş kaşar peyniri serpilip, peynir eridiğinde fırından alıp sıcak servis yapılıyor. afiyetle yeniyor. :))

     

     FIRINDA KREMALI BROKOLİ

     yarım kg brokoli

     1 paket kremanın yarısı (100 ml)

     1 su bardağı rendelenmiş kaşar peyniri

     bi tutam tuz

     

    1- Tuzlu suda hafifçe haşladığınız brokoliyi tepsiye alın. Üzerine yarım  paket  krema dökün.

   

 
    2- 175 derece önceden ısıtılmış fırında yarım saat pişirin.

   

 
    3-  Üzerine rendelenmiş kaşar serpin, kaşar eriyinceye kadar pişirmeye devam edin.

 
    4-  Kaşar peyniri eriyip hafifçe kızardığında, tepsiyi fırından alın ve sıcak servis yapın.

ZEYTİNYAĞLI KARNIBAHAR YEMEĞİ

   Zeytinyağlı karnıbahar yemeği pek sık yaptığım bir yemek değildir. Kış mevsiminde bir ya da iki kez pişiririm, genellikle ne pişireceğimi şaşırdığım zamanlarda. Her seferinde, "Ne güzel bir yemek bu, daha sık yapmalıyım." diye düşünür sonra yine unuturum. Blogda yerini alsın da, ben de unutmayayım bir daha.:))

     ZEYTİNYAĞLI KARNIBAHAR YEMEĞİ

     1 küçük karnıbahar

     1 adet havuç

     1 kuru soğan

     1-2 diş sarımsak

     1 patates(istenirse)

     1 yemek kaşığı salça (veya 1 su bardağı şişe domatesi)

     yarım Türk kahvesi fincanı zeytinyağı

     bi tutam tuz

     1- Karnıbaharı çiçeklerine ayırın, sarımsakları soyup dilimleyin.

     2- Havucu ve patatesi küp küp doğrayın.

     3- Yemeklik doğranmış soğanı ve yağı yayvan bir tencereye alın. Orta ateşte hafifçe kavurun.

     3- Sarımsakları ve küp doğradığınız havucu ve patatesi ekleyin, 1-2 dakika daha kavurun.

     4- Salçayı bir çay bardağı su ile ezin ve tencereye ekleyin. Tuzunu ilave edin.

     5- Karnıbaharları ekleyin ve sos ile iyice karıştırın. 

     6- Tencerenin altını kısın, havuçlar ve karnıbaharlar hafifçe yumuşayana kadar pişirin.

TURP OTU - HARDAL OTU SALATASI

   

   Turp otu veya hardal otu, Ege pazarlarında bol bol bulunur ve ilkbaharda filiz şeklinde demet ile satılır. Aslına bakarsanız pazara ne hacet, tarlalardan taşar. Biraz şehir dışına çıktığınızda, kendiniz de toplayabilirsiniz. Hardal otunun filizi; kendine has baharatlı ve roka gibi hafif acı iken, turp otu filizi daha tatlıdır. Bu nedenle; pazarda "acı filiz", "tatlı filiz" gibi isimler duyarsanız şaşırmayın.

      Bu filizlerin taze kısımları alınır, doğranır. Bir tencerede su kaynatılır. Kaynayan suya biraz tuz atılır ve tekrar göbeklenmesi beklenir. Su kaynayınca bir tutam ot eklenir, iki-üç dakika sonra saplar kontrol edilir, yumuşadıysa otlar sudan alınır. Su tekrar kaynadığında, yeni bir tutam daha eklenir. Haşlama işleminin bu şekilde yapılma nedeni, otların hızlıca haşlanması ve yemyeşil kalması içindir. Suyun kaynama sıcaklığını düşürürseniz, otlar geç haşlanır ve renkleri bozulur.  Haşlanan otlara limon, zeytinyağı, tuz ile sos hazırlanır. İsteyenler içine bir diş sarımsak da ilave edebilir.Otlara sos hemen yenmeden dökülmelidir. Çünkü bu sos dökülür dökülmez otun rengi değişir.       

     Aslında Ege köylerinde ot salataları sıcak yenir. Haşlanan ot sıcak sıcak tabağa alınır. Üzerine bir kepçe de kendi suyundan, zeytinyağı, tuz eklenir ve hemen tüketilir. Bu mevsim en çok bulunan otların başında turp filizi ve hardal filizi gelir. Size tavsiyem eğer çevrenizde bulabiliyorsanız bu lezzeti mevsiminde bol bol tüketmeniz.

     TURP FİLİZİ SALATASI

     1 demet turp otu filizi
     1 adet limon
     yarım çay bardağı sızma zeytinyağı
     bi tutam tuz

     1-  Filizleri en uçtan başlayıp elle kırarak ayıklayın. Sert kısımları atıp iyice yıkayın.

     2-  Bir tencerede iki litre suyu kaynatın. Su kaynamaya başlayınca, içine bir tutam tuz atın.

     3- Su tekrar kaynayıp göbeklenince içine bir tutam otu ekleyin.

     4-  Üç dakika sonra sapları kontrol edin. Saplar yumuşadıysa, otları kevgirle servis tabağına alın..

     5-  Su tekrar kaynadığında, bir tutam daha ekleyin. Otlar bitene kadar, aynı işleme devam edin.

     6- Limon, zeytinyağı, tuz ile sos hazırlayın. Otların üzerine döküp sıcak servis yapın.

   

 

BRÜKSEL LAHANASI SOTE

   

    Sotelenmiş brüksel lahanası, bu sebzenin en lezzetli hali bana göre. Et yemeklerinin yanında garnitür olarak kullanabileceğiniz gibi, üzerine limon suyu ekleyerek salata olarak da tüketebilirsiniz. Sote yaparken ister zeytinyağı, isterseniz tereyağı kullanın.  Ben sade halini  çok sevdiğim için limon eklemedim.  Ve tercihimi her zaman olduğu gibi zeytinyağından yana kullandım, nefis oldu. 

     BRÜKSEL LAHANASI SOTE

     yarım kg brüksel lahanası

     3-4 kaşık zeytinyağı

     veya 2 kaşık tereyağı

     bi tutam tuz

     1- Lahanaların dış yapraklarını alın ve ortadan ikiye kesin. Yıkayın ve fazla suyunu akıtın.

     2- Zeytinyağı yayvan bir tencereye alın ve kızdırın. Kızan yağa lahanaları atın.

     3- Ara ara karıştırarak, lahanalar hafifçe pembeleşip yumuşayana kadar soteleyin.

     4- Tuzunu ekleyip ocağı kısın. (Lahanalar hala sert ise yarım fincan su ekleyebilirsiniz.)

     5- Sotelediğiniz brüksel lahanalarını servis tabağına alın. Sıcak veya ılık servis yapın.

 

FIRINDA KARIŞIK SEBZE KIZARTMASI

     Fırında çok az yağ ile sağlıklı ve lezzetli kızartmalar yapabilirsiniz. Kış mevsiminde; özellikle karnabahar, patates, havuç, pancar, bal kabağı, brokoli gibi sebzelerden hazırlanan fırında kızartma muhteşem oluyor. İster et yemeklerinin yanında garnitür olarak, isterseniz yanında sarımsaklı yoğurtla servis edebilirsiniz.  Üstelik son derece pratik ve çok kısa sürede hazırlanabiliyor. 

     İstediğiniz sebzeleri yıkayın ve doğrayın. Üzerine zeytinyağı ve tuz ekleyerek iyice karıştırın. Pişirme kağıdı serdiğiniz tepsiye yayın ve 180-200 derecede ısıttığınız fırına sürün. Arada bir tepsideki sebzeleri alt üst edin ve yumuşayıp kızarana kadar pişirin. Ben karnabahar, patates, havuç, kırmızı biberle hazırladım bu kez fırında kızartmayı. Sebzeleri doğrarken aşağı yukarı aynı büyüklükte olmalarına dikkat ederseniz, pişme süreleri aynı oluyor. Bir de sebzelerin tek sıra halinde olması daha iyi sonuç alınmasını sağlıyor.

 
     FIRINDA KARIŞIK SEBZE KIZARTMASI

    1 küçük karnabahar

    3 orta boy havuç

    2 adet orta boy patates

    2 kırmızı biber (kapya biber)

    4 çorba kaşığı zeytinyağı

    bi tutam tuz

    1- Karnabaharı yıkayın ve çiçeklerine ayırın. Havuçların dışını kazıyın ve dilimleyin.

    2- Biberlerin çekirdeklerini çıkarın ve iri parçalar halinde doğrayın.

    3- Tüm sebzeleri derin bir kaseye alın. Üzerine yağı ve tuzu ekleyip iyice karıştırın.

    4- Pişirme kağıdı serilmiş fırın tepsisine yayın. (Sebzeler fazla üst üste gelmemeli.)

    5- Önceden 200 derece ısıttığınız fırına sürün.

    6- Ara ara karıştırarak sebzeler kızarıp yumuşayana kadar pişirin.

ZEYTİNYAĞLI AYVALI PORTAKALLI KEREVİZ

     Kereviz; ayva ve portakalla bir araya gelince ortaya çıkan lezzet inanılmaz! Koku ve tat olarak birbirini yukarılara çıkaran muhteşem üçlü. Ben kerevizi portakallı severim, ama portakalları hiç dilim olarak eklememiştim. Portakal kabuğunun aroması, yemeğe artı katmıştı. Pişirirken acaba demiştim, ama bir gün sonra tadına bakınca kendimden geçtim. Kereviz sevmem diyenleri bile, kerevize aşık edebilecek bir yemek oldu. Cümle çok mu iddialı? Deneyin:))

     ZEYTİNYAĞLI AYVALI PORTAKALLI KEREVİZ

     3 adet orta boy kereviz

     1 adet kuru soğan

     1 adet havuç

     1 adet ayva

     1 adet portakal

     1 adet limon

     1 tatlı kaşığı toz şeker

     1 çay bardağı zeytinyağı

     bi tutam tuz

 
     1- Derin bir kaba su doldurun ve içine yarım limon suyu ilave edin.

     2- Soyup dilimlediğiniz kerevizleri limonlu suya atın.

     3- Soğanı soyun, yarım ay şeklinde kesin. Havucu soyun ve dilimleyin.

     4- Ayvayı ve portakalı soyup yarım ay şeklinde dilimleyin.

     5-Yayvan bir tencereye sırayla soğan, havuç, kereviz, ayva ve portakal dilimlerini dizin.

     6- Bir kasede zeytinyağı, şeker, yarım limon suyu ve tuzu karıştırın, sebzelerin üzerine dökün.

     7- Kısık ateşte, sebzeler yumuşayana kadar pişirin. (Yaklaşık 25-30  dakika )

     8- Tencerenin kapağını hiç açmadan soğutun, mümkünse bir gece dinlendirip servis yapın.

    

FIRINDA KARNABAHAR KIZARTMASI

   
     Karnabahar; kış mevsiminde pazarda satılan en güzel ve lezzetli çiçek. "Karnıbahar mı, karnabahar mı ?" diye merak ettim. Ben karnıbahar olarak telaffuz ediyordum. TDK sitesinde karnabahar olarak geçiyor. Dil alışkanlığını yenmek biraz zor olsa da, doğrusu ne ise o şekilde yazmak gerekir diye düşünüyorum. 

    Karnabahardan ne yapılır diye şöyle bir saymak gerekirse; kıymalı yemeği, kızartması, mücveri, turşusu, salatası aklıma geliverenler. Son derece faydalı olmasına rağmen, ne yazık ki çok sevilen bir sebze değil. Bunun sebeplerinden biri de pişerken çıkardığı koku. Fırında pişirildiğinde, bu koku pek olmuyor. Bu nedenle; bizim evde en sık kullanılan pişirme şekli, fırında kızartması. Fırında haşlamaya gerek kalmadan pişiyor. İşte size  son derece hafif ve sağlıklı bir karnabahar tarifi. 

   

     FIRINDA KARNABAHAR KIZARTMASI

     1 orta boy karnabahar
     1 orta boy havuç (istenirse)
     1 fincan zeytinyağı
     bi tutam tuz

 
     1- Fırını 180-200 dereceye ayarlayın ve çalıştırın.

     2- Karnabaharı çiçeklerine ayırın ve yıkayın. Havucu yıkayıp dilimleyin.

     3- Derin bir kaba aldığınız karnabaharın üzerine yağı ve tuzu koyup iyice karıştırın.

     4- Yağlı kağıt serdiğiniz tepsiye, tek kat olarak dizin ve fırına sürün.

     5- Ara ara karıştırarak, yumuşayıp kızarıncaya kadar pişirin.(Yaklaşık 30-35 dakika)

     6- İster sade, isterseniz üzerine sarımsaklı yoğurt dökerek servis yapın.


 

KAPUSKA (ZEYTİNYAĞLI)

    
   

     Kapuska, yeşil mercimek ve pırasa, genellikle askerlik yapan ve yatılı okullarda okuyanlar tarafından pek sevilmez.  Annem de yatılı okulda okumuştu ve evde hiç  kapuska pişirmezdi.  Yani kapuska çocukluğumun lezzeti filan dersem yalan söylemiş olurum.
     Ben lahana yemeğini evlendikten sonra pişirmeye başladım. Eşimin annesi - babası Balıkesir 'in Balya ilçesine bağlı, Kadıköy adında küçük ve şirin bir köyde yaşıyorlardı. Bahçelerinde kendi sebzelerini yetiştiriyorlardı. Kapuska yemeğini ilk kez orada yedim. O yıllarda öğrendiğim zeytinyağlı lahana yemeğini, bıkmadan usanmadan pişirmeye devam ediyorum.(O yıllar 1985:)))
     Dalından yeni kopmuş lahananın lezzetini bilenler vardır aranızda. Çıtır çıtır ve inanılmaz lezzetlidir. Pişirmeye bile gerek kalmadan yenir. Salatası da yemeği de mükemmel olur. Tüm yemeklerde olduğu gibi; malzemenin taze olması, bu yemeğin lezzetini etkileyen en önemli unsurdur. Lahana ne kadar taze ise, yemeğiniz de o denli lezzetli olacaktır. Bir de lahananın yumuşak olmaması gerekir. Elinizi üstüne bastırdığınızda içine doğru esneyen lahanalar sarma yapmak için daha uygundur. Kapuska için ise sımsıkı, taş gibi sert bir lahana seçmenizi öneririm.
     

     * Arzu ederseniz bir-iki diş sarımsak ilave edebilirsiniz.

     * Acı seviyorsanız; pişirme esnasında pul biber veya kuru biber ekleyebilirsiniz.

     * 1 tane salçalık kırmızı biberi küp doğrayıp ilave edebilirsiniz. 

     * Havuç sevmiyorsanız kullanmayın.

     * Bulgur veya pirinç ilave etmeden de yemeğinizi pişirebilirsiniz.

     KAPUSKA (ZEYTİNYAĞLI)

     1 küçük lahana 

     1 kuru soğan

     1 havuç

     1 çorba kaşığı domates salçası

     2 kaşık şişe domatesi ve 1 tatlı kaşığı salça

     2 çorba kaşığı pirinç veya bulgur

     1 kahve fincanı zeytinyağı

     1 çay kaşığı şeker

      bi tutam tuz

  

     1- Lahananın dış yapralarını çıkarın, dörde bölün ve yıkayın.

     2- Soğanı yemeklik, lahanaları ince şeritler halinde doğrayın. Havucu dilimleyin.

     3- Büyükçe bir tencereye  soğan ve havuçları,  üstüne lahanaları sırayla koyun.

     4- Salçayı bir fincan su ile inceltin.

     5- Yağ, şeker, tuz, domates püresi ve salçayı karıştırıp tencereye ekleyin.

     6- Tencerenin kapağını örtün  orta ateşte 15 dakika kadar pişirin.

     7- Lahana suyunu saldığında iyice karıştırın, pirinç veya bulguru ilave edip ateşi kısın.

     8- Kısık ateşte lahanalar yumuşayana kadar pişirin. Kapağını açmadan dinlendirin.

     9-  Ilık veya soğuk servis yapın.

ZEYTİNYAĞLI PORTAKALLI KEREVİZ

 
     Kereviz, genellikle kokusu nedeniyle sevilmez. Portakal, kerevizin kokusunu ve keskin lezzetini hafifletip, nefis bir aroma veriyor. Ben zeytinyağlı kereviz pişirirken portakal suyu  da kullanırım. Size de denemenizi tavsiye ederim.

    * Kuru soğan yerine, 10-12 tane arpacık soğan kullanabilirsiniz.

    ZEYTİNYAĞLI PORTAKALLI KEREVİZ

     2 adet orta boy kereviz

     1 orta boy soğan

     1  havuç

     1 limon

     1  portakalın suyu
     1 kahve fincanı zeytinyağı

     1 çay kaşığı toz şeker

     bi tutam tuz

  

    1- Derince bir kaseye su doldurun ve yarım limon suyu ilave edin.

     2- Kerevizleri soyun ve istediğiniz büyüklükte dilimleyip limonlu suya atın.

     3- Kereviz saplarının ve yapraklarının taze kısımlarını yıkayın, doğrayın.

     4- Havucu ve soğanı soyup  doğrayın.

     5- Yayvan bir tencereye en alta soğan, üzerine havuç ve kereviz olacak şekilde sıralayın.

     6- Sap ve yapraklarını doğrayıp en üste serin.

     7- Yarım limon suyu, portakalın suyu, yağı, tuz ve şekeri bir kasede iyice karıştırın.

     8- Hazırladığınız sosu tenceredeki sebzelerin  üzerine gezdirin.

     9- Kısık ateşte kerevizler ve havuçlar yumuşayana kadar pişirin.

     10- Tencerenin kapağını hiç açmadan soğutun. Soğuk veya ılık servis yapın.

KUZU ETLİ ŞEVKETİ BOSTAN YEMEĞİ

   Şevketi bostan; Ege pazarlarında sık rastlayabileceğiniz bir sebze. Toplanması ve temizlenmesi oldukça zor bir diken cinsi. Kökü topraktan kazılarak çıkarıldıktan sonra; dışı soyuluyor, içindeki sert kısım kesiliyor, yaprakları temizleniyor. Pazarlarda temizlenmiş vaziyette, su dolu kapların içinde satılıyor. Çünkü; sudan çıktıktan kısa bir süre sonra,  pembe bir renk alıyor. Bu nedenle, aldığınız şevketi bostanı hemen pişirmeyecekseniz, su dolu bir kap içinde muhafaza etmeniz gerekiyor.

    Şevketi bostana ot demek, aslında onun ağırlığını hafife almak demek . Piştiğinde doyumsuz bir lezzeti olan bu bitki, resmen bağımlılık yapıyor. Haşlanıp üzerine limon, zeytinyağı sosu ile yapılan salatası, yoğurtlu ezmesi çok harika olmasına rağmen, en bilinen şekli kuzu eti ile pişirilen yemeği. Dana eti ile pişirilebilse de, bana göre kuzu eti şevketi bostanın olmazsa olmazı.

    * Bu yemeği düdüklü tencerede pişirin, çünkü şevketi bostanın kökleri odunsu ve serttir.

     * Kuzu eti sevmiyorsanız, dana eti de kullanabilirsiniz.:((

     * Etsiz olarak zeytinyağlı yemeğini de yapabilirsiniz.

     * Haşlayıp üzerine limon suyu ve zeytinyağı dökerek salata olarak da tüketebilirsiniz.

     * Haşlanmış şevketi bostanı, süzme yoğurt ile karıştırarak yoğurtlu salata yapabilirsiniz.

     KUZU ETLİ ŞEVKETİ BOSTAN YEMEĞİ

   

     1 kg şevketi bostan

     yarım kg yağsız kuzu eti 

     1 tane kuru soğan

     2 kaşık zeytinyağı

     1 limon suyu

     1 çorba kaşığı un

     bi tutam tuz

  

    1- Şevketi bostanı iyice yıkayın ve istediğiniz büyüklükte doğrayın.

    2- Kuru soğanı yemeklik doğrayın, soğanı zeytinyağı ile hafifçe kavurun.

     3- Etleri soğanın üzerine ilave edin, suyunu salıp çekene kadar kavurun.

     4- Etler kavrulunca şevketi bostanı ilave edin ve bir iki dakika çevirin.

     5- Tuz ve tenceredeki malzemelerin üstünü hafifçe örtecek kadar suyu ekleyin.

     6- Yaklaşık  40-45 dakika pişirin. (Düdüklü tencere kullanın.)

     7- Sürenin sonunda, tencereyi açıp köklerin yumuşayıp yumuşamadığını kontrol edin.

     8- Limon suyunu ve unu biraz su ilavesi ile çırpın.

     9- Şevketi bostan yumuşadığında sosu tencereye döküp beş dakika daha kaynatın.

                                                                                                                                                                       

                       

PANCAR SAPI-YAPRAĞI KAVURMASI

    Tüm Ege'de, özellikle İzmir'de anlatılan bir hikaye vardır; Giritli ve ineğin hikayesi. Bostana bir inek, bir de Giritli girmiş. Bostancıya "hangisini çıkaralım?" diye sormuşlar. Bırakın inek kalsın, Giritli'yi çıkarın demiş.

     Gerçekten biz Ege'de Giritli olalım olmayalım, her türlü otu yeriz. Kavururuz, haşlarız, yemeğini yaparız, böreğini yaparız, sararız, hatta bazı otların turşusunu bile yaparız. 

    Otların hiç bir kısmını ziyan etmeden değerlendiririz.Pancar aldığım zaman da sap ve yapraklarını atmaya kıyamıyorum, değerlendirmek için değişik yemekler yapıyorum. Hatta bazen sadece yaprakları için pancar alıyorum. Kavrulmuş pancar sapları ve yapraklarından sarımsaklı yoğurtlu salatasını ya da yumurtalı kavurmasını yapıyorum. Bulgur veya pirinç ilave edilen yemeği de çok lezzetli oluyor. 

   

     * Ot yemeklerinin olmazsa olmazı zeytinyağıdır. İyi kalite zeytinyağı kullanmanızı tavsiye ederim.

     * Pancar kavururken kuru soğan yerine iki pırasanın beyaz kısımlarını kullanabilirsiniz.

      PANCAR SAPI- YAPRAĞI KAVURMASI

     1 kg pancarın sapı ve yaprakları

     1 büyük kuru soğan 

     3-4 kaşık zeytinyağı

     1 tutam tuz

     1- Pancar saplarının taze kısımlarını yıkayın ve istediğiniz büyüklükte doğrayın.

     2- Yaprakları temizledikten sonra ayrı bir kaba ince ince kıyın.

     3- Soğanı yemeklik doğrayın, zeytinyağı ile birlikte yayvan bir tencereye alın ve kavurun.

     4- Önce sapları ilave edin ve tencerenin kapağını kapatın. 

     5- Pancar sapları hafifçe yumuşayınca, yaprakları ilave edin. 

     6- Yapraklar ölüp saplar iyice yumuşayınca tuzunu ilave edin ve ocağı kapatın.

     7- Yoğurtla birlikte ılık veya soğuk servis yapın.

ZEYTİNYAĞLI PIRASA

     Zeytinyağlı pırasa yemeği, kış mevsimi boyunca bizim evde hemen her hafta pişer. Özellikle eşimin çok sevdiği zeytinyağlı pırasa, çok kısa sürede hazırlanabilen bir yemek.

    Ben pırasa pişirirken, düdüklü tencere kullanmayı tercih ediyorum. Tüm hazırlık ve pişme aşaması yarım saati bile almadığı gibi, lezzeti de farklı oluyor. Tüm malzemeyi çiğden koyuyorum ve 10 dakika kadar pişiriyorum. Ocağı  kapatıp, soğuyana kadar tencerenin ağzını açmıyorum. Yemeğin tencerede soğumasına izin verdikten sonra servis tabağına almak, lezzeti katlayan bir püf noktası. Eğer vaktiniz varsa,bir gece dinlendirdikten sonra tüketmenizi tavsiye ederim. Unutmayın, ay ışığı gören zeytinyağlı güzelleşirmiş. :)) 

     Bir de "Pırasaya soğan konur mu, konmaz mı ?" sorusu var. Annemin bir arkadaşından öğrenip soğan koymaya başladığım tarihten itibaren, pırasayı daha bir sever oldum. İkisi de aynı aileden olmalarından mıdır bilmem, birbirleriyle iyi anlaşıyorlar.

    *Pişirirken limon suyu yerine portakal suyu ilave edebilirsiniz. 

    *Pirinçli yerine de  bulgur veya nohut kullanabilirsiniz.

    * Yemeğiniz renkli olsun isterseniz, bir tatlı kaşığı salça veya orta boy bir domates ilave edin.

    * Pirinç miktarını arttırmak isterseniz su ilave edin.

    * Yemeğe su ilave edilmediği için; kısık ateşte pişirin ki, sebzeler suyunu salabilsin ve kendi suyu ile pişsin.

   * Benim tencerem ağır pişirdiği için, 10-15 dakika pişiriyorum. Pişme süresini kendi tencerenize göre ayarlayın.

     ZEYTİNYAĞLI PIRASA TARİFİ

    1 kg pırasa

    2 orta boy havuç

    1 kuru soğan

    iki çorba kaşığı pirinç

    yarım limon suyu

    4 çorba kaşığı zeytinyağı

    1 tatlı kaşığı şeker

    1 tutam tuz

    1- Pırasaların kötü kısımlarını soyun ve güzelce yıkayın. İki parmak boyunda verev dilimleyin.

    2- Havucu temizleyin ve dilimleyin. Soğanı soyduktan sonra yarım ay şeklinde doğrayın.

    3- Tüm malzemeyi düdüklü tencereye alın ve hepsini iyice karıştırın.

    4-  Kısık ateşte buhar çıktıktan sonra 10 dakika pişirin.

    5- Yemek soğuyunca servis tabağına alın. Vaktiniz varsa üstü kapalı olarak buzdolabında soğutun.

    6- Soğuk servis yapın.

KABAKLI BULGURLU SEMİZOTU

   Yıllar önce bir gün, yazlığın bahçesinden topladığım semizotlarından yemek yapmak istedim. Ama yemek pişirecek kadar çok semizotu yoktu. Ne yapsam diye düşünürken, aklıma dolaptaki kabaklar geldi ve yemeğe bir-iki kabak doğradım.O gün bu gündür, kabaklı semizotu bizim evin favori yemeklerinden biri oldu. 

    Hem kabağa hem de semizotuna, bir sonraki bahara kadar veda edeceğimiz şu günlerde, bir kez daha pişirdim bu gün. 

     * Ben semizotu yemeğinde bulgur kullanmayı seviyorum, isterseniz pirinçli pişirebilirsiniz.

     * Salça yerine, iki tane domates kullanabilirsiniz.

     KABAKLI BULGURLU SEMİZOTU

     1 demet yabani semizotu

     2 tane kabak

     1 tane kuru soğan

     3-4 diş sarımsak

     1 çorba kaşığı domates salçası

     2 çorba kaşığı pilavlık bulgur

     3 kaşık zeytinyağı

     bi tutam tuz

     1- Semizotunu ayıklayın, yıkayın. Kabakları yıkayıp dörde bölün ve bir cm. kalınlığında doğrayın.

     2- Soğanı ince ince çentin, sarımsakları soyun.

     3- Yayvan bir tencereye sırayla soğan ve sarımsakları, doğranmış kabakları, semizotunu koyun.

     4- En üste bulguru serpin. Salçayı iki-üç kaşık su ile ezin ve tencereye ilave edin.

     5- Tuzunu serpin, ağır ateşte sebzeler ve bulgur yumuşayana kadar hiç karıştırmadan pişirin.

     6- Tencerenin kapağını hiç açmadan dinlendirin. Ilık ya da soğuk servis yapın.

     

PATLICAN ÇIĞIRTMA

   
     TUZ TARLASI

     Ben çok şanslı bir çocukmuşum bunu şimdi anlıyorum. Kaç çocuk tuz tarlası görmüştür ve tuz toplamıştır acaba? Evet evet doğal bir tuzladan söz ediyorum.

     Çocukluğumun iki yılı İzmir- Bergama ilçesinin Zeytindağ kasabasında geçti. Annem ve babam Zeytindağ İlkokulu'nda öğretmendi. Küçük  bir evde oturuyorduk ve çok iyi ev sahiplerimiz vardı. Çiftçilik yapıyorlardı.

     Köy halkının çoğu adından da anlaşılacağı gibi zeytincilikle geçiniyordu. Sele zeytinini kendi topladıkları tuzu kullanarak yapıyorlardı. Koca deniz dedikleri Şakran ve Çandarlı arasında kalan bölgede doğal bir tuzla vardı. (Merak ediyorum şu an oraları da yazlık evler mi kapladı ?)

    Bir gün ev sahiplerimiz  tuz toplamaya giderken bizi de davet ettiler. Bembeyaz bir tuz tarlası önümüzde uzanıyordu ve güneşin vurduğu tuz kristalleri pırıl pırıl parlıyordu. İnanılmaz bir manzaraydı, bu gün bile her hatırladığımda aynı heyecanı hissediyorum. Alttaki çamurlu kısmı almamaya gayret ederek avuç avuç tuzları çuvala doldurduk. Biz çocuklar kısa sürede sıkılıp oynamaya gitsek de ne harika bir deneyim yaşadığımı bu gün daha iyi anlıyorum.

     Size annemin Zeytindağ'da yaşarken öğrenip bana öğrettiği ve halen zevkle yapmaya ve yemeye devam ettiğimiz bir patlıcan yemeği tarifi vermek istiyorum. Yörede bu yemeğe "Çığırtma" deniyor ve patlıcanlar odun ateşinde mutlaka zeytinyağıyla kızartılıyor. Siz daha hafif olsun diyorsanız patlıcanları bir fırça ile yağlayıp fırında da yapabilirsiniz.

 
    PATLICAN  ÇIĞIRTMA

     4-5 adet ince uzun patlıcan
     5 diş sarımsak
     7-8 adet sivri biber
     3-4 adet domates
     zeytinyağı
     bi tutam tuz

     1-Patlıcanları yıkayıp kurulandıktan sonra, tıpkı karnıyarık yapar gibi alacalı soyun.

     2- Bıçak sabit tutulup, patlıcanı döndürülerek helezon şeklinde koparmadan çizin.

     3-Tavaya yağ koyup kızdırın, sırasıyla patlıcan ve biberleri hafifçe kızartın.

     4-Patlıcanların kesik kısımlarına sarımsakları batırın. Domatesleri soyup doğrayın.

     5- Patlıcanları yayvan bir tencereye sıralayın.Üzerine doğranmış domatesleri, biberleri ekleyin.

     6- Tuzunu ekleyin ve patlıcanlar yumuşayıncaya kadar pişirin.

ETLİ BAMYA

      Bamya mevsimi geçmeden kuşbaşı etli bamya pişirmek istedim.  Sıcak yaz günlerinde favorim zeytinyağlı bamya olmasına rağmen, hele bir de yanında pilav varsa, etli bamya yemeğini de çok seviyorum. 

    

  *Ben bamyada kuşbaşı dana eti kullanıyorum. Eti suyunu salıp çekene kadar ağır ateşte pişirip, sonra yemeğe ilave ediyorum. Bu yöntemle hazırladığım pişmiş eti derin dondurucuda saklıyorum ve etli sebze yemeklerini çok kısa sürede hazırlayabiliyorum.(Bk: Et Kavurma)

    *Bamyaları yıkayıp kağıt havlu üzerinde kuruttuktan sonra ayıklamalısınız. Ayıklama işleminden sonra suya sokulan bamya salyalanır.

   *Ayıklanmış bamyaların üzerine limon suyu (koruk suyu) ve tuz ilave edip, yarım saat kadar beklettikten sonra pişirin. Hem salyalanmaz, hem de ekşisini içine alacağından daha lezzetli olur.

    *Derin dondurucuya kış için bamya koyuyorsanız; aynı yöntemle bamyaları hazırlayın, içine domatesini de doğrayın ve birer pişirimlik parçalara ayırıp dondurun. Bu yöntemle dondurulmuş bamya pişirildiğinde sapsarı ve çok lezzetli oluyor.

     *Koruk bulabiliyorsanız, bamyayı koruk suyuyla da pişirebilirsiniz. Hatta koruk salkımını tencereye bütün olarak atıp, pişince çıkarabilirsiniz. İçine düşen taneleri çıtır çıtır yemek de çok zevkli oluyor.

     * Domates yerine iki kaşık salçayı su ile ezerek kullanabilirsiniz.

 
      ETLİ BAMYA

     yarım kg bamya
     250 gr kuşbaşı et
     1 tane kuru soğan
     1 limon suyu ya da koruk suyu
     3-4 adet orta boy domates
     2-3 kaşık sıvı yağ
     bi tutam tuz

     1- Bamyaları yukarıda anlatılan yöntemle ayıklayın, limon ya da koruk suyu ve tuz atıp bekletin.

     2- Etleri ve sıvı yağı tencereye alıp ağır ateşte etler suyunu salıp çekene ve yumuşayana kadar pişirin.

     3- Soğanı ince ince çentin, domatesleri soyun ve doğrayın.

     3- Etlerin üzerine doğranmış soğanı, bamyaları, soyulup doğranan domatesleri, tuzu ilave edin.

     4- Domatesler erimeye başlayınca, yarım bardak su ilave ederek kısık ateşte pişmeye bırakın.

     5- Bamyalar hafifçe yumuşayınca ocağı kapatın ve yemeği yarım saat dinlendirip sıcak servis yapın.

BARBUNYALI TAZE FASULYE

 
    Yaz aylarının en sevilen iki sebzesi taze fasulye ile barbunyayı birlikte pişirmeyi hiç denediniz mi? Bu  yaz aylarının vazgeçilmez iki sebzesi bir tencereye girince ortaya muhteşem bir lezzet çıkıyor. Mevsimi geçmeden denemenizi şiddetle tavsiye ederim.

  *Ben bu yemeği düdüklü tencerede pişiriyorum. Normal tencerede yapacaksanız barbunyalar yumuşayıncaya kadar pişirmeniz yeterlidir.

     *Düdüklü tencere için süre veremiyorum, çünkü her düdüklünün pişirme süresi farklı oluyor. Taze fasulye ya da barbunyayı kaç dakika pişiriyorsanız o kadar tutmanız yeterli oluyor.

   
     BARBUNYALI TAZE FASULYE

     1 kg taze fasulye

     yarım kg barbunya

     1 büyük soğan

     3-4 adet domates

     3 kaşık zeytinyağı

     bi tutam toz şeker

     bi tutam tuz

     1-Taze fasulyeyi  ve barbunyayı yıkayıp ayıklayın.

     2-Soğanı ince ince çentin, domateslerin kabuğunu soyun ve küçük küçük doğrayın.

     3-Tencereye veya düdüklüye tüm malzemeleri koyun ve güzelce karıştırın. Kısık ateşte pişmeye bırakın.

     4-Yemek piştikten sonra soğuyana kadar tencerede dinlendirin. Ilık ya da soğuk servis yapın.

ZEYTİNYAĞLI PİRİNÇLİ KABAK YEMEĞİ

   Kabak aşkına..YORUMSUZ ::::::))))

    * Kabakların dış kabukları lekesizse güzelce yıkayıp soymadan kullanıyorum. Bana göre lezzet farkı oluyor ama siz isterseniz soyarak yapabilirsiniz.


     ZEYTİNYAĞLI PİRİNÇLİ KABAK

     3-4 tane orta boy kabak
     1 büyük soğan
     5-6 diş sarımsak
     2 büyük domates
     2 çorba kaşığı pirinç
     3-4 kaşık zeytinyağı
     bi tutam tuz
     yarım demet dereotu

     1- Soğanları ay şeklinde, kabakları kare kare kesin. Sarımsakları soyup ikiye bölün.

     2- Domateslerin kabuklarını soyup küçük doğrayın ya da rendeleyin.

     3-Dereotu hariç tüm malzemeyi yayvan bir tencereye koyup bir kez karıştırın.

     4- Hiç su koymadan ve bir daha karıştırmadan kabaklar yumuşayana kadar pişirip soğutun.

     5-Soğuyan yemeğinizi servis tabağına alıp üzerine kıyılmış dereotu serpin.