MERCİMEK ÇORBASI

     Havaların serinlemesiyle çorba özlemimizi gidermeye başlamak istedim ve bu gün kırmızı mercimek çorbası yaptım. Cayır cayır yandığımız sıcak yaz günlerinde pek yanına yaklaşmasam da, kış aylarında çorba en sevdiğim yiyeceklerin başında gelir.

    Babam yaz, kış yemeğe mutlaka çorba ile başlamak ister ve favori çorbası, süzme kırmızı mercimek çorbasıdır. Ben de, mutfakla fazla haşır neşir biri olarak, bu çorbayı çok erken yaşta öğrendim. Rondo, blender, mutfak robotu gibi aletler mutfağımıza girmeden önce, kaynatılan mercimek süzgüden geçirilirdi. Mercimek çorbası yapmak bayağı meşakkatli bir işti ve ismi de o nedenle süzme mercimek çorbası idi. Şimdi mutfakta kullandığımız aletlerle çok kısa sürede hazırlanabilen bir çorba oldu. 

      Kırmızı mercimek çorbası, içine konan malzemelerin çeşidine göre lezzeti farklılaşan, tam bana göre bir çorba. Ben şekilden şekile giren tariflere bayılırım. Klasik tarif yanında, ne gibi değişiklikler yapabileceğinizle ilgili küçük fikirler vermek istiyorum.

     * Çorbayı hiç yağ koymadan da hazırlayabilirsiniz.

     * Çorbanızı renksiz pişirebileceğiniz gibi, salça ekleyerek de hazırlayabilirsiniz.

     * Biber salçası harika bir aroma veriyor.

     * Bir de bir diş sarımsak ilave edilmiş halini deneyin. (Mercimekle birlikte haşlayın.)

     * Mercimeği haşlarken bir adet kapya biberi (kırmızı biber) ilave edebilirsiniz. 

     * Bir kaşık un ve bir kaşık yağı hafifçe kavurarak hazırlanan meyaneyi de kullanabilirsiniz.

     * Kış aylarında bir kaç parça bal kabağı ilave ediyorum, siz de deneyebilirsiniz.

     * Kimyon, kırmızı biber ve nane mercimek çorbasına çok yakışıyor.

     * Çorbayı süzdükten bir küçük bardak süt ilave edebilirsiniz.

     *Bayat ekmekleri küçük küpler halinde kızartıp, çorbanızın servisinde kullanabilirsiniz.

     KIRMIZI  MERCİMEK ÇORBASI 

     1 su bardağı kırmızı mercimek

     1 patates (1-2 yemek kaşığı pirinç)
     1 havuç

     1 adet soğan
     1 tatlı kaşığı tereyağı

     5-6 su bardağı su

     bi tutam tuz

 
     1- Mercimekleri bol suda yıkayın.

     2- Patatesi, soğanı ve havucu soyun ve iri parçalar halinde doğrayın.

     3- Tüm malzemeyi tencereye alın, mercimekler iyice yumuşayıp ezilene kadar pişirin.

     4- Çorba pürüzsüz hale gelene kadar blender ile ezin, tereyağı ekleyin.

     5- Kıvamını kontrol edin, çok koyu ise sıcak su ilave edip bir taşım daha kaynatın.

   

     

ÇİĞ PATLICAN SALATASI

     Daha neler "Çiğ patlıcan yenir mi?" diyenleriniz olacak. Ege'nin bazı yörelerinde; özellikle Denizli ve Aydın yöresinde, tarhana çorbası dilimlenip tuzlanmış çiğ patlıcanla yenir. 

     Babaannem bahçeden kopardığı patlıcanı dilimler,  tulum loru ile birlikte kahvaltıda yerdi. Ben de  çocukluğumdan bu yana, her yaz bir-iki kere çiğ patlıcan yerim. Patlıcan tazecik dalından kopmuş  olacak. Yanında üzerine zeytinyağı dökülmüş kuru çökelek olacak. Bu benim için çocukluğuma dönmek gibi. 

    

     (Çiğ patlıcanda eser miktarda solanin adlı bir madde bulunduğu için, bazı kişilerde zehirlenmelere yol açabiliyormuş!!)

     

   

ETLİ BAMYA

      Bamya mevsimi geçmeden kuşbaşı etli bamya pişirmek istedim.  Sıcak yaz günlerinde favorim zeytinyağlı bamya olmasına rağmen, hele bir de yanında pilav varsa, etli bamya yemeğini de çok seviyorum. 

    

  *Ben bamyada kuşbaşı dana eti kullanıyorum. Eti suyunu salıp çekene kadar ağır ateşte pişirip, sonra yemeğe ilave ediyorum. Bu yöntemle hazırladığım pişmiş eti derin dondurucuda saklıyorum ve etli sebze yemeklerini çok kısa sürede hazırlayabiliyorum.(Bk: Et Kavurma)

    *Bamyaları yıkayıp kağıt havlu üzerinde kuruttuktan sonra ayıklamalısınız. Ayıklama işleminden sonra suya sokulan bamya salyalanır.

   *Ayıklanmış bamyaların üzerine limon suyu (koruk suyu) ve tuz ilave edip, yarım saat kadar beklettikten sonra pişirin. Hem salyalanmaz, hem de ekşisini içine alacağından daha lezzetli olur.

    *Derin dondurucuya kış için bamya koyuyorsanız; aynı yöntemle bamyaları hazırlayın, içine domatesini de doğrayın ve birer pişirimlik parçalara ayırıp dondurun. Bu yöntemle dondurulmuş bamya pişirildiğinde sapsarı ve çok lezzetli oluyor.

     *Koruk bulabiliyorsanız, bamyayı koruk suyuyla da pişirebilirsiniz. Hatta koruk salkımını tencereye bütün olarak atıp, pişince çıkarabilirsiniz. İçine düşen taneleri çıtır çıtır yemek de çok zevkli oluyor.

     * Domates yerine iki kaşık salçayı su ile ezerek kullanabilirsiniz.

 
      ETLİ BAMYA

     yarım kg bamya
     250 gr kuşbaşı et
     1 tane kuru soğan
     1 limon suyu ya da koruk suyu
     3-4 adet orta boy domates
     2-3 kaşık sıvı yağ
     bi tutam tuz

     1- Bamyaları yukarıda anlatılan yöntemle ayıklayın, limon ya da koruk suyu ve tuz atıp bekletin.

     2- Etleri ve sıvı yağı tencereye alıp ağır ateşte etler suyunu salıp çekene ve yumuşayana kadar pişirin.

     3- Soğanı ince ince çentin, domatesleri soyun ve doğrayın.

     3- Etlerin üzerine doğranmış soğanı, bamyaları, soyulup doğranan domatesleri, tuzu ilave edin.

     4- Domatesler erimeye başlayınca, yarım bardak su ilave ederek kısık ateşte pişmeye bırakın.

     5- Bamyalar hafifçe yumuşayınca ocağı kapatın ve yemeği yarım saat dinlendirip sıcak servis yapın.

YOĞURTLU SOSLU MAKARNA

      Sevgili arkadaşım Sebahat, bize muhteşem bir makarna yaptı. Kendisi on parmağında on marifet, olmasının yanında, bir de makarna ustası. Ve bu makarna arkadaşımın spesiyali. Biz ne zaman bir araya gelsek, bir akşam menüde yoğurtlu soslu makarna olur. İşte size Sebahat'ın makarna tarifi:

     YOĞURTLU SOSLU MAKARNA

     yarım paket makarna

     250 gram yoğurt

     2-3 adet domates (2 kaşık domates salçası)

     1 diş sarımsak

     1 çay kaşığı kuru nane

     2-3 kaşık zeytinyağı

     bi tutam tuz

     1- Derin bir tencerede bol su kaynatın. Su kaynadıktan sonra tuzu ve makarnaları ilave edin.

     2- Diğer tarafta bir  tencereye domatesleri rendeleyin Veya hafifçe sulandırılmış salça kullanın. 

     3-  Rendelenen domateslere sıvı yağı, kuru naneyi  ilave edin ve domatesler eriyene kadar pişirin.

     4- Dövülmüş sarımsak ve yoğurdu  güzelce karıştırarak, sarımsaklı yoğurdu hazırlayın.

     5- Haşlanan makarnaları geniş bir servis tabağına alın. Üzerine bir iki kaşık makarna suyu ekleyin.

     6- Makarnaların üzerine yoğurdu en üste domates sosunu döküp hemen servis yapın.

KÖFTE TARİFİ

    Köfte çocuk, büyük pek çoğumuz tarafından sevilen bir yiyecek ve bizim evde de çok seviliyor. Özellikle, yazlığın bahçesinde mangalda pişirilen ızgara köfteler. 

    Köftenin o kadar çok çeşidi var ki saymakla bitmez: Kasap köfte, ızgara köfte, rulo köfte, Hasan Paşa köftesi, kaşarlı köfte, mantar soslu köfte, sucuklu köfte... Ama en güzeli, klasik anne köftesi bana göre. Benim de çocuklarım için yaptığım bir köfte tarifim var, her anne gibi. İşte bu gün o tarifi sizlerle paylaşmak istiyorum.

     * Ben köftede yağsız dana kıyma kullanıyorum, kuzu-dana karışımı da kullanabilirsiniz.

     * Kıyma yağsız olduğu için, yoğurma sırasında zeytinyağı ilave ediyorum.

     * Pişirme işlemini seramik ya da döküm tavada, az yağla yaparsanız tıpkı ızgara köfte gibi oluyor.

     * Köfteleri fırın tepsisine sıralayıp 180-200 derece ısıttığınız fırında da pişirebilirsiniz.

    * Damak tadınıza göre kırmızı biber, kekik, köri, kişniş gibi baharatlar ekleyebilirsiniz.

    * 1 diş dövülmüş sarımsak ilave edebilirsiniz.


     KÖFTE TARİFİ

     500 gram kıyma
     2 dilim bayat ekmek içi (ya da 3 çorba kaşığı galeta unu)
     1 baş kuru soğan
     1 yumurta
     3 çorba kaşığı zeytinyağı
     yarım demet ince kıyılmış maydanoz
     karabiber
     kimyon
     kekik
     bi tutam tuz

    1- Kuru soğanı rendeleyin, maydanozu yıkayıp incecik kıyın.

    2- Kıymaya tüm malzemeleri ilave edip güzelce yoğurun. Buzdolabında 1 saat dinlendirin.

    3- Cevizden biraz büyük olacak şekilde parçalar koparıp köfte şekli verin.

    4- Üç kaşık sıvı yağ koyduğunuz tavada köfteleri kızartın.

    5-Ya da pişirme kağıdı serilmiş tepsiye sıralayarak, 200 derecede pişirin.

    

   
 
   

ŞİŞE DOMATESİ (KIŞLIK DOMATES PÜRESİ)

     Sonbaharın ilk günleri geldi çattı, bir çok evde kış hazırlıkları başladı ya da devam ediyor. Yazın yetişen sebze ve meyveleri, kış için saklamanın bir çok yolu var. Dondurmak, kurutmak, turşu, reçel, konserve yapmak gibi.

     Yazın mis kokulu domatesleriyle hazırlanan şişe domatesi, benim yaptığım kış hazırlıklarının başında geliyor. Domates konservesi, domates püresi, şişe domatesi  adını verdiğimiz domates püresini, yıllardır  her yaz yapıyorum.

     Rendelenmiş veya soyulup doğranmış domatesi, az yağ ve tuz ilavesi ile kaynatıyorum. Kaynar kaynar kavanozlara dolduruyorum. Kavanozların ağzını sıkıca kapatıp ters çeviriyorum. Kavanoz ve kapağın genleşme sıcaklıkları farklı olduğu için, bu şekilde kapatılan kavanozlar konserve oluyor. Bu yöntemle, hiç bir koruyucu katkı maddesi olmadan, en doğal yolla yiyecekler saklanabiliyor.

     "Şişe domatesi nasıl yapılır?" diyorsanız, işte adım adım tarifi:

     * Yaklaşık bir kilo domatesten 1 kavanoz püre çıkıyor.

     * Kavanoz kapaklarının hiç kullanılmamış olması gerekiyor.

     * Kavanoz ve kapakların sıcak su ile yıkanıp kurutulması, ilk yapılacaklar arasında.

     * Kalabalık bir aileye sahip değilseniz, küçük kavanoz kullanmanızda fayda var.

     * Lezzetli bir domates konservesi elde etmek için, domatesler olgun ama eziksiz çürüksüz olmalı.

    * Domatesleri doğrayarak, rendeleyerek veya rondo ile  püre haline getirerek hazırlayabilirsiniz.

     * Domates kabuklarını kolay soymak için; kabukları bıçakla çizip iki dakika kaynar suda tutun.

     * Şişe domatesinizi hazırlarken içine acı ya da tatlı biber de koyabilirsiniz

     * Tuz miktarını tadarak damak tadınıza göre ayarlayın.

     * Püreyi kavanozlara kaynar kaynar doldurun.

     * Kavanozların ağzında  1- 1,5 cm kadar boşluk kalmalı.

     * Kavanozun ağzını kağıt havlu ile iyice temizledikten sonra kapağı kapatın.

     ŞİŞE DOMATESİ (KIŞLIK DOMATES PÜRESİ)

     10 kg domates

     10 çorba kaşığı zeytinyağı

     8-10 adet konserve kavanozu

     tuz

    1- Domatesleri  iyice yıkayın,  mutfak robotu yardımıyla püre haline getirin.

    2- Pürenizi derin bir tencereye alarak orta ateşte domatesler eriyene kadar pişirin.

    3- Zeytinyağı ilave etmek isterseniz kilo başına bir çorba kaşığı ekleyin.

     4- Domates sosu koyulaşıp ketçap kıvamına gelince tuzu ilave edin.

     5- Kıvam alan domates püresini kavanozlara kaynar kaynar doldurun.

     6- Kavanozları sıkıca kapatın ve ters çevirerek mümkünse bir gece serin yerde bekletin.

     7- Şişeler soğuduktan sonra tek tek kapaklarını kontrol edin. 

     8- Serin ve karanlık bir yerde saklayın.

     9- Açtığınız domates püresinin tamamını kullanmayacaksanız,  kalanını buzdolabında saklayın.

   
   

YOĞURTLU KANEPE

    Kardeşlerim, kuzenlerim, annem-babam tüm aile bir araya gelmeye karar verince oldukça kalabalık bir toplantı oldu. Mutfağa pek sık girmese de, kızım da bu aile sofrasına katkıda bulunmak isteyince bu lezzetli kanepeler ortaya çıktı.  

 

      YOĞURTLU KANEPE

     1 paket çok tahıllı tam buğday ekmeği
     1 kase süzme yoğurt
     1 çay kaşığı kuru nane
     2-3 kaşık zeytinyağı
     1 adet salatalık
     bi tutam tuz

     1- Süzme yoğurda tuz ilave ederek iyice ezin.

     2- İçine kuru nane ve zeytinyağı ilave ederek karıştırın.

     3- Ekmek dilimlerini üçgen biçiminde kesin, üzerlerine karışımdan sürün.

     4- Salatalık dilimleri ile süsleyerek servis yapın.